goloborze_i_panorama
Słowiańskie sanktuarium na szczycie Łysej Góry

Słowiańskie sanktuarium na szczycie Łysej Góry

Anna Jantarka . Posted in Aktualności, Archeo turystyka, Główna, Okołopodróżniczo 4329 Brak komentarzy

Wybierając się w Góry Świętokrzyskie podziwiać możemy nie tylko piękne krajobrazy, ale także zwiedzić szereg miejsc związanych z odległą przeszłością. Sztandarowym regionu punktem jest Łysa Góra, szczyt o wysokości 594 m. Znana jest przede wszystkim z legend o odbywających się regularnie sabatów czarownic oraz posadowionego klasztoru. Jednak znajduje się tu pewien szczególnie tajemniczy obiekt – słowiańskie miejsce kultu, a dokładniej pozostałość po nim, w postaci potężnego kamiennego wału. Jest to jedno z czterech miejsc w Polsce, gdzie takie konstrukcje dotrwały do naszych czasów.

wał_kamiennyWierzchołki gór, czyli punkty wyróżniające się w krajobrazie, identyfikowane były często jako przejaw kosmicznego porządku (każdy pamięta mityczny Olimp, siedzibę Zeusa). Nic dziwnego, że to wokół nich skupiali się wyznawcy dawnych bogów. Potężny kamienny wał wzniesiony został  dzięki wytężonej pracy całej społeczności. Z pewnością nie było to proste zadanie, skoro głazy tworzące jądro wału ważą nawet 100 kg! Zewnętrzne warstwy zostały natomiast pieczołowicie ułożone z drobniej potłuczonych kamieni. Według planu konstrukcja okalać miała cały wierzchołek Łysej Góry, tworząc spłaszczony pierścień (długość 1,5 km). Jego wnętrze (sacrum), symbolicznie oddzielone od świata zewnętrznego (profanum), przeznaczone zostało na miejsce obrzędów ku czci bóstw. W ich trakcie palono wielkie ogniska, składano ofiary ze zwierząt i płodów rolnych, tańczono… Wygląda jednak na to, że ostatecznie budowa nie została ukończona. Dlaczego? Palce maczał w tym zapewne pierwszy chrześcijański władca – Mieszko I, który kategorycznie zakazał pogańskich praktyk. Najwyraźniej wyznawcy nie poddali się łatwo nowemu trendowi i nadal świętowali na szczycie Łysej Góry. Aby ostatecznie ukrócić te zwyczaje, a ludzi zwrócić ku nowej wierze, posadowiono tu w XI wieku klasztor benedyktynów (wedle legendy miał to zrobić sam Bolesław Chrobry). Później w kompleksie złożono relikwie Świętego Krzyża, ostatecznie przekreślając starą tradycję. Pamięć o dawnych wydarzeniach musiała być jednak długo żywa, skoro jeszcze w XV wieku kronikarz Jan Długosz, wymienia dokładnie jakie bóstwa był tu czczone: Świst, Poświst, Pogoda

mapka Łysa GóraObecnie pozostałości sanktuarium (wraz z gołoborzem i rozległą panoramą) możemy podziwiać z tarasu widokowego ulokowanego kilka minut marszu od Klasztoru Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Wstęp na platformę zawarty jest w cenie biletu do Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Na szczyt Łysej Góry dotrzemy wygodną asfaltową drogą, lecz samochód musimy zostawić 2 kilometry wcześniej, w miejscowości Szklana Huta.

Uncaught exception: REST API is deprecated for versions v2.1 and higher (12)